«THE END»

 

THE DOORS - «THE END» (ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ)

[Μέρος Α΄: Το Τέλος]

Αυτό είναι το τέλος,

όμορφη φίλη μου.

Αυτό είναι το τέλος,

ο μοναδικός μου φίλος, το τέλος.

Των περίπλοκων σχεδίων μας το τέλος,

το τέλος όσων στέκονται ακόμη.

Χωρίς ασφάλεια ή έκπληξη, το τέλος,

ποτέ ξανά δεν θα κοιτάξω στα μάτια σου...

Μπορείς να φανταστείς τι μέλλει γενέσθαι,

τόσο απεριόριστο και ελεύθερο,

που έχει απεγνωσμένα ανάγκη το χέρι κάποιου ξένου,

σε μια ρωμαϊκή έρημο πόνου;

Όλα τα παιδιά είναι τρελά.

Όλα τα παιδιά είναι τρελά.

Περιμένοντας το καλοκαιρινό βροχρόνιο.

[Μέρος Β΄: Ο Ψυχεδελικός Αυτοσχεδιασμός & το Φίδι]

Οδήγησε το φίδι,

οδήγησε το φίδι,

στη λίμνη,

την αρχαία λίμνη, μωρό μου.

Το φίδι είναι μακρύ,

εφτά μίλια.

Οδήγησε το φίδι,

είναι γέρος

και το δέρμα του είναι κρύο.

Δυτικός κωδικός, μπλε λεωφορείο, ελάτε,

ο δολοφόνος ξύπνησε πριν από την αυγή,

ντύθηκε με τα ρούχα του,

πήγε στην άκρη όπου κατοικούσε η αδελφή του,

και στη συνέχεια επισκέφθηκε τον αδελφό του,

και ο αδελφός του είπε: «Εσύ, θα με ακολουθήσεις;»

Και πήγαν σε ένα αρχαίο δωμάτιο...

και ο σκύλος, ο σκύλος, ο σκύλος γαύγισε,

σε ανατολικό δρόμο.

Ο δολοφόνος πήγε έξω,

και καθώς έφτασε στην πόρτα,

κοίταξε μέσα:

«Μπαμπά;»

«Ναι, γιε μου;»

«Θέλω να σε σκοτώσω.»

«Μητέρα, θέλω να...»

[Μέρος Γ΄: Το Φινάλε]

Θεέ μου, θέλω να σε γλεντήσω!

Ναι, θα το διασκεδάσουμε πολύ μαζί!

Θα περάσουμε υπέροχα μαζί!

Θα περάσουμε υπέροχα!

Ένα γέλιο έξαλλο και απαλά ψέματα,

στην άκρη της νύχτας,

στης νύχτας τα άκρα.

Αυτό είναι το τέλος,

όμορφη φίλη μου.

Αυτό είναι το τέλος,

ο μοναδικός μου φίλος, το τέλος.

Πόνος ή παιχνίδια, οι κήποι μας της βροχής,

το τέλος του γέλιου και των απαλών ψεμάτων.

Το τέλος της νύχτας,

σ' αγαπώ!

Αυτό είναι το τέλος

The Doors - «The End»: Η Γέννηση ενός Ψυχεδελικού Ύμνου και η Σύνδεσή του με το Βιετνάμ

Το τραγούδι «The End» των THE DOORS κυκλοφόρησε το 1967 στον ομότιτλο ντεμπούτο δίσκο του συγκροτήματος και αποτελεί ένα από τα πιο σκοτεινά, υποβλητικά και πρωτοποριακά κομμάτια στην ιστορία της ροκ μουσικής.

1. Η Προσωπική Αφετηρία: Από το «Αντίο» στον Εσχατολογικό Ύμνο

• Αρχικά, ο ΤΖΙΜ ΜΟΡΙΣΟΝ έγραψε το τραγούδι ως μια μπαλάντα αποχαιρετισμού προς την κοπέλα του, τη Μαίρη Βέρμπελο (Mary Werbelow), με την οποία χώριζαν εκείνη την περίοδο.

• Κατά τη διάρκεια των ζωντανών εμφανίσεων του συγκροτήματος στο θρυλικό κλαμπ Whisky a Go Go στο Λος Άντζελες, ο Μόρισον άρχισε να προσθέτει αυτοσχεδιασμούς, επεκτείνοντας τη διάρκεια του κομματιού σε πάνω από 11 λεπτά.

• Σταδιακά, το τραγούδι μετατράπηκε σε ένα ψυχεδελικό ταξίδι, στο οποίο ενσωματώθηκε ο διαβόητος θεατρικός αυτοσχεδιασμός βασισμένος στον Οιδίποδα Τύραννο του Σοφοκλή, κορυφώνοντας την ένταση με τις δραματικές κραυγές: «Father, I want to kill you / Mother, I want to fuck you».

2. Η Σύνδεση με τον Πόλεμο του Βιετνάμ και το «Apocalypse Now» (1979)

• Αν και το τραγούδι γράφτηκε πριν κορυφωθεί η αμερικανική εμπλοκή στον Πόλεμο του Βιετνάμ, η απόκοσμη, αποκαλυπτική ατμόσφαιρά του το έκανε να ταιριάξει απόλυτα με το κλίμα της εποχής.

• Ο σκηνοθέτης ΦΡΑΝΣΙΣ ΦΟΡΝΤ ΚΟΠΟΛΑ το χρησιμοποίησε με αριστουργηματικό τρόπο στην εναρκτήρια σκέψης της ταινίας του «Apocalypse Now» (1979).

• Στη συγκεκριμένη σκέψη, καθώς οι φλόγες από τους βομβαρδισμούς των ναπαλμ καταστρέφουν τη ζούγκλα υπό τους ήχους της μουσικής των The Doors και τη φωνή του Μόρισον, το «The End» παύει να είναι απλώς ένα τραγούδι και γίνεται το απόλυτο ηχητικό τοπίο της παράνοιας, της καταστροφής και του ψυχικού ολέθρου του πολέμου.

«The End» των The Doors: Αναλυτική Προσέγγιση Στίχων και Συμβολισμών

Το τραγούδι «The End» δεν λειτουργεί ως μια τυπική ροκ σύνθεση με αρχή, μέση και τέλος, αλλά ως ένα σουρεαλιστικό, ψυχεδελικό ποίημα ροής συνείδησης. Ο ΤΖΙΜ ΜΟΡΙΣΟΝ συνδυάζει στοιχεία από την αρχαία ελληνική τραγωδία, τη ρωμαϊκή μυθολογία, τη φροϋδική ψυχανάλυση και τα προσωπικά του βιώματα, δημιουργώντας έναν πυκνό ιστό συμβολισμών.

1. Ο Υπαρξιακός Αποχωρισμός και ο Θάνατος της Αθωότητας

• «Αυτό είναι το τέλος, όμορφη φίλη μου...»: Ενώ ξεκινά ως ένα λυρικό, προσωπικό «αντίο» στη σύντροφο του Μόρισον, τη Μαίρη Βέρμπελο, η έννοια του «τέλους» διευρύνεται αμέσως. Δεν κλείνει απλώς μια ερωτική σχέση, αλλά έναςλόγος ολόκληρος: η αθωότητα της νιότης, η ψευδαίσθηση της ασφάλειας και ο ίδιος ο κόσμος όπως τον γνώριζαν μέχρι τότε.

• «Χωρίς ασφάλεια ή έκπληξη, το τέλος / ποτέ ξανά δεν θα κοιτάξω στα μάτια σου»: Η έλλειψη έκπληξης δηλώνει έναν βαθύ κορεσμό και μια μοιρολατρική αποδοχή της φθοράς. Το βλέμμα στα μάτια της συντρόφου γίνεται ο καθρέφτης μιας πραγματικότητας που καταρρέει.

• «Μπορείς να φανταστείς τι μέλλει γενέσθαι, τόσο απεριόριστο και ελεύθερο, που έχει απεγνωσμένα ανάγκη το χέρι κάποιου ξένου, σε μια ρωμαϊκή έρημο πόνου;»: Η «ρωμαϊκή έρημος πόνου» παραπέμπει στην παρακμή, την ερημοποίηση και την ηθική κατάρρευση μιας αυτοκρατορίας. Ο άνθρωπος, απελευθερωμένος από τα δεσμά της παράδοσης αλλά τελείως μόνος, καλείται να επιβιώσει σε ένα εχθρικό τοπίο, αναζητώντας απεγνωσμένα βοήθεια από έναν «ξένο».

• «Όλα τα παιδιά είναι τρελά. Περιμένοντας το καλοκαιρινό βροχρόνιο»: Μια σκοτεινή προφητεία για τη γενιά των 60s. Τα παιδιά (η νεολαία που επαναστατεί) χαρακτηρίζονται «τρελά» επειδή κινούνται σε αχαρτογράφητα νερά, περιμένοντας μια λυτρωτική καταιγίδα («βροχρόνιο») που θα καθαρίσει την ατμόσφαιρα, αλλά ταυτόχρονα φέρνει καταστροφή.

2. Το Αρχέτυπο του Φιδιού και η Κάθοδος στο Ασυνείδητο

• «Οδήγησε το φίδι, στη λίμνη, την αρχαία λίμνη, μωρό μου. Το φίδι είναι μακρύ, εφτά μίlia»: Το φίδι είναι ένα από τα αρχαιότερα σύμβολα παγκοσμίως, συνδεδεμένο με τη σοφία, τη γονιμότητα, τον πειρασμό αλλά και τον υπόγειο, χθόνιο κόσμο. Η «αρχαία λίμνη» συμβολίζει το συλλογικό ασυνείδητο κατά Jung. Το μήκος του φιδιού («εφτά μίλια») τονίζει το ατέλειωτο, αχανές βάθος της ανθρώπινης ψυχής και των αρχέγονων ενστίκτων.

• «Είναι γέρος και το δέρμα του είναι κρύο»: Το φίδι κουβαλάει τη σοφία της αιωνιότητας, αλλά και την ψυχρότητα του θανάτου και της αποξένωσης.

3. Το Ψυχολογικό Θρίλερ: Ο Δολοφόνος και η Θεομητορική

• «Δυτικός κωδικός, μπλε λεωφορείο... ο δολοφόνος ξύπνησε πριν από την αυγή»: Εδώ το τραγούδι μετατρέπεται σε κινηματογραφικό νουάρ. Ο δολοφόνος που ξυπνά πριν την αυγή λειτουργεί ως το alter ego του ίδιου του Μόρισον – ένα κομμάτι του εαυτού του που δρα πέρα από τους κοινωνικούς νόμους, υπακούοντας σε μια σκοτεινή, εσωτερική παρόρμηση.

• «...πήγε στην άκρη όπου κατοικούσε η αδελφή του, και στη συνέχεια επισκέφθηκε τον αδελφό του... και πήγαν σε ένα αρχαίο δωμάτιο... και ο σκύλος γαύγισε σε ανατολικό δρόμο»: Η πορεία του δολοφόνος προς το «αρχαίο δωμάτιο» μοιάζει με τελετουργική πομπή μυύθισης. Ο σκύλος, παραδοσιακός φύλακας των πυλών του Άδη, αντιλαμβάνεται το κακό και προειδοποιεί.

4. Η Κορύφωση: Ο Οιδίποδας και η Ανατροπή των Ταμπού

• «Μπαμπά; - Ναι, γιε μου; - Θέλω να σε σκοτώσω. - Μητέρα, θέλω να...»: Αυτό είναι το πιοκλυδωνιστικό σημείο του κομματιού. Ο Μόρισον μεταφέρει αυτούσιο το Οιδιπόδειο σύμπλεγμα από την τραγωδία του Σοφοκλή, κατεδαφίζοντας το μεγαλύτερο ταμπού του δυτικού πολιτισμού (την πατροκτονία και την αιμομιξία).

• Στο θεατρικό πλαίσιο των εμφανιζόμενων The Doors, αυτή η κραυγή δεν είναι απλώς μια πρόκληση, αλλά η συμβολική δολοφονία της πατρικής εξουσίας, των ηθικών φραγμών και των αξιών της προηγούμενης γενιάς. Είναι η απόλυτη ρήξη.

5. Το Φινάλε: Η Παράνοια και η Αποδοχή του Χάους

• «Θεέ μου, θέλω να σε γλεντήσω! Ναι, θα το διασκεδάσουμε πολύ μαζί!»: Μια ειρωνική, σαρκαστική κορύφωση όπου ο πόνος, η καταστροφή και ο θάνατος μετατρέπονται σε «γλέντι». Ο Μόρισον γελάει με την ίδια την τραγικότητα της ύπαρξης.

• «Ένα γέλιο έξαλλο και απαλά ψέματα, στην άκρη της νύχτας, στης νύχτας τα άκρα»: Η νύχτα λειτουργεί ως το βασίλειο του παραλόγου, όπου οι μάσκες πέφτουν και αποκαλύπτεται η αληθινή, χαοτική φύση του ανθρώπου. Το τραγούδι κλείνει κύκλικά, επιστρέφοντας στην ίδια φράση αποχαιρετισμού, αφήνοντας τον ακροατή με μια αίσθηση αιώνιας αιώρησης στο κενό.