ΚΙΡΓΙΣΤΑΝ
Ίσως οι πιο σημαντικοί «αφηγητές» είναι οι ίδιοι οι κατασκευαστές. Στο Κιργιστάν, η εκμάθηση της τέχνης της οργανοποιίας δεν γίνεται με εγχειρίδια, αλλά με την προφορική παράδοση από τον Δάσκαλο (Usta) στον Μαθητή (Shakirt).
Πώς τους αφηγούνται: Κατά τη διάρκεια του σκαλίσματος του ξύλου ή του τεντώματος των χορδών, ο Δάσκαλος διηγείται τον μύθο του Καμπάρ ή των επτά γιων του Jetigen. Αυτό δεν γίνεται για ψυχαγωγία, αλλά ως διδακτική μέθοδος: ο μαθητής πρέπει να καταλάβει ότι δεν σκαλίζει απλώς ξύλο, αλλά αναπαράγει μια ιερή πράξη. Ο μύθος «δικαιολογεί» την επιλογή των υλικών (π.χ. γιατί χρησιμοποιούμε έντερο και όχι μέταλλο στο Komuz).
1. Ο Θρύλος του Kambar: Η Μουσική που Ψιθύρισε ο Άνεμος
Ο Kambar δεν ήταν ένας απλός κυνηγός· ήταν ο άνθρωπος που αποκωδικοποίησε τη γλώσσα της φύσης. Ο μύθος λέει πως μια μέρα, η σιωπή του δάσους έσπασε από έναν ήχο που δεν έμοιαζε με τίποτα γήινο.
Ήταν ένας θρήνος, ένας ψίθυρος και ένας κελαηδισμός μαζί.
Ο Kambar ανακάλυψε πως μια μακριά, λεπτή ίνα από το έντερο ενός ζώου είχε πιαστεί τυχαία ανάμεσα στα κλαδιά μιας γέρικης βερικοκιάς. Καθώς ο άνεμος περνούσε ανάμεσα στα κλαδιά, το έντερο δονούταν, μετατρέποντας την ανάσα του ουρανού σε μελωδία. Η Κατασκευαστική Αλήθεια: Ο Kambar πήρε το ξύλο εκείνο —το σώμα της βερικοκιάς— και το έντερο —την ουσία της ζωής— και τα ένωσε. Έτσι, το Komuz έγινε το όργανο που γεφυρώνει το φυτικό με το ζωικό βασίλειο, ένας ζωντανός οργανισμός που τραγουδά την αρμονία του κόσμου.
2. Το Jetigen και ο Χορός των Επτά Αστέρων
Στη βαθιά στέπα, ένας πατέρας είδε τον θάνατο να παίρνει έναν-έναν τους επτά γιους του. Η σιωπή που
.jpeg)
άφησε πίσω του ο κάθε γιος ήταν ένας αβάσταχτος πόνος. Ο γέροντας δεν μπορούσε να μιλήσει, γιατί η φωνή του πνιγόταν από τα δάκρυα.
Πήρε λοιπόν ένα κούφιο ξύλο, το σώμα της ίδιας του της θλίψης.
Για τον πρώτο γιο, τέντωσε μια χορδή. Ο ήχος ήταν βαρύς, σαν το χώμα που τον σκέπασε.
Για τον δεύτερο, μια άλλη χορδή, πιο λεπτή, σαν το γέλιο που χάθηκε.
Μέχρι την έβδομη χορδή, το Jetigen είχε γίνει η φωνή της ίδιας της οικογένειας. Η Συμβολική Διάσταση: Κάθε χορδή του Jetigen δεν είναι απλώς μια νότα, αλλά μια ψυχή. Ο μύθος διδάσκει ότι η μουσική είναι η μόνη δύναμη που μπορεί να νικήσει τη λήθη, μετατρέποντας την απώλεια σε αθάνατο ήχο.
3. Kyl-kyyak: Το Αιώνιο Χλιμίντρισμα της Ψυχής
Το Kyl-kyyak δεν γεννήθηκε για να διασκεδάσει, αλλά για να γιατρέψει. Λέγεται πως όταν το πρώτο άλογο —ο πιστός σύντροφος του νομάδα— έπεσε στη μάχη, ο ιδιοκτήτης του αρνήθηκε να το
αποχωριστεί.
Πήρε το δέρμα του για να καλύψει την "καρδιά" του οργάνου και τις τρίχες από την ουρά του για να φτιάξει τις χορδές. Όταν το δοξάρι ακούμπησε τις χορδές, το όργανο δεν έβγαλε μουσική, αλλά έβγαλε έναν λυγμό που έμοιαζε με το χλιμίντρισμα του χαμένου αλόγου. Η Μυστικιστική Σύνδεση: Γι' αυτό το Kyl-kyyak θεωρείται το "ιερό άλογο" που μεταφέρει τον σαμάνο στον κόσμο των πνευμάτων. Ο ήχος του είναι ο ήχος της μετάβασης, ένας ήχος τραχύς και ιερός, που θυμίζει στον άνθρωπο πως η ψυχή του είναι πάντα δεμένη με τη φύση.
4. Temir Komuz: Η Ηχώ των Βουνών στο Στόμα του Ανθρώπου
Ο μύθος θέλει το Temir Komuz να είναι το δώρο των βουνών προς τις μητέρες. Μια γυναίκα, θέλοντας να νανουρίσει το παιδί της, άκουσε τον ήχο του μετάλλου που χτυπούσε πάνω στο αμόνι. Ήταν ένας ήχος καθαρός, που έδιωχνε τους φόβους.
Ο σιδηρουργός της χάρισε ένα μικρό πέταλο με μια ατσάλινη γλώσσα. Όταν εκείνη το έβαλε στα χείλη της, η ανάσα της έγινε μελωδία. Η Ανθρωπολογική Αξία: Το Temir Komuz είναι ο ψίθυρος του
μετάλλου. Είναι το όργανο που δεν απαιτεί δύναμη, αλλά αναπνοή. Είναι η απόδειξη ότι ακόμα και το πιο σκληρό υλικό —το σίδηρο— μπορεί να γίνει τρυφερό όταν το αγγίξει η ανθρώπινη ανάσα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου