Η ΑΜΥΓΔΑΛΙΑ: ΤΟ ΠΟΙΗΜΑ ΠΟΥ ΕΓΙΝΕ ΕΘΝΙΚΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ

ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ: ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΟΣΙΝΗΣ Ἐκούνησε τὴν ἀνθισμένη ἀμυγδαλιὰ μὲ τὰ χεράκια της, καὶ γέμισ’ ἀπὸ τ’ ἄνθη ἡ πλάτη, ἡ ἀγκαλιὰ καὶ τὰ μαλλάκια της. Ἀχ, χιονισμένη σὰν τὴν εἶδα τὴν τρελή, γλυκὰ τὴ φίλησα, τῆς τίναξα ὅλα τ’ ἄνθη ἀπό τὴν κεφαλὴ κ’ ἔτσι τῆς μίλησα: —Τρελή, νὰ φέρης στὰ μαλλιά σου τὴ χιονιὰ τί τόσο βιάζεσαι. Μόνη της θά ’ρθη ἡ ἄγρια βαρυχειμωνιά, δὲν τὸ στοχάζεσαι; Τοῦ κάκου τότε θὰ θυμᾶσαι τὰ παλιὰ τὰ παιγνιδάκια σου, σκυφτὴ γριούλα μὲ τὰ κάτασπρα μαλλιὰ καὶ τὰ γυαλάκια σου. Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΙΣΩ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΣΤΙΧΟΥΣ Το 1882, ένας νεαρός φοιτητής 23 ετών, ο ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΟΣΙΝΗΣ, απαθανατίζει μια στιγμή νεανικής ξεγνοιασιάς που έμελλε να τραγουδιέται για πάνω από 140 χρόνια. Η «τρελή» του ποιήματος δεν ήταν άλλη από την 13χρονη εξαδέλφη του, Αρτεμισία Κυριακού. Στον κήπο του σπιτιού τους στην οδό Πανεπιστημίου, η μικρή Αρτεμισία κούνησε μια ανθισμένη νεραντζιά και τα λευκά πέταλα την κάλυψαν σαν χιόνι. Ο Δροσίνης, με ποιητική ενόραση, μετέτρεψε τη νεραντζιά σε αμυγδαλιά —το δέντρο που ανθίζει μέσα στον χειμώνα— για να δημιουργήσει την υπέροχη αντίθεση με τα λευκά μαλλιά των γηρατειών που περιγράφει στην τελευταία στροφή. ΑΠΟ ΤΟΝ «ΡΑΜΠΑΓΑ» ΣΤΟ ΣΤΟΜΑ ΤΟΥ ΛΑΟΥ Το ποίημα δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο σατιρικό περιοδικό «ΡΑΜΠΑΓΑΣ». Η τεράστια επιτυχία του όμως ήρθε μέσα από τη μουσική. Αν και για χρόνια η μελοποίηση θεωρούνταν «αδέσποτη», ανήκει στον ερασιτέχνη μουσικό Γεώργιο Κωστή. Η διάδοση του τραγουδιού υπήρξε πρωτοφανής: οι στρατιώτες της επιστράτευσης του 1885 το έμαθαν στην Αθήνα και επιστρέφοντας στα χωριά τους, το μετέφεραν σε κάθε γωνιά της Ελλάδας. Έτσι, το λόγιο ποίημα του Δροσίνη μεταμορφώθηκε σε μια από τις πιο αγαπημένες λαϊκές καντάδες. ΜΙΑ ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ ΠΟΥ ΒΓΗΚΕ ΑΛΗΘΙΝΗ Η ιστορία κλείνει με μια συγκινητική συνάντηση πολλές δεκαετίες μετά. Ο ηλικιωμένος πλέον ποιητής συνάντησε την Αρτεμισία στα βαθιά της γεράματα. Βλέποντάς την με τα κάτασπρα μαλλιά και τα γυαλάκια της, ακριβώς όπως την είχε φανταστεί στο ποίημα όταν εκείνη ήταν παιδί, ο Δροσίνης λέγεται πως δάκρυσε, βλέποντας τη ζωή να αντιγράφει την τέχνη του.