.jpeg)
Στο μνημειώδες έργο του «Προλεγόμενα στην Ιλιάδα» (Έκδοσις Βολισσία, 1811), ο Αδαμάντιος Κοραής δεν περιορίζεται σε μια στεγνή φιλολογική ανάλυση, αλλά στήνει μια ολόκληρη «δικανική» υπεράσπιση της Χίου ως πατρίδας του Ομήρου. Κεντρικός πυλώνας της επιχειρηματολογίας του είναι το γένος των Ομηριδών.
1. Το Τεκμήριο της «Κατοχής» και οι Ασκληπιάδες
Ο Κοραής εισάγει την έννοια της πνευματικής και ιστορικής «κατοχής». Αναρωτιέται γιατί η Χίος
υπερτερεί έναντι των άλλων πόλεων που διεκδικούν τον ποιητή και απαντά πως μόνο στη Χίο μαρτυρείται η ύπαρξη ενός οργανωμένου σώματος, των Ομηριδών, που κατείχαν τα έπη ως πατρογονική περιουσία.Ο Παραλληλισμός: Για να γίνει κατανοητός, χρησιμοποιεί το παράδειγμα των Ασκληπιάδων της Κω και της Κνίδου. Όπως εκείνοι κληρονομούσαν και διαφύλασσαν την ιατρική τέχνη εντός του γένους τους, έτσι και οι Ομηρίδες στη Χίο ήταν οι «φυσικοί κληρονόμοι» και συνεχιστές της ομηρικής ποίησης.
.jpeg)
2. Η Βολισσός ως το «Πρώτο Πανεπιστήμιο»
.jpeg)
Ο Κοραής συνδέει άρρηκτα τους Ομηρίδες με τη Βολισσό. Στην ανάλυσή του, η Βολισσός δεν είναι απλώς ένα χωριό, αλλά ο τόπος όπου ο Όμηρος ίδρυσε την πρώτη του σχολή.
Η ονομασία «Βολισσία Έκδοση» αποτελεί φόρο τιμής σε αυτή την παράδοση.
Οι Ομηρίδες περιγράφονται ως οι δάσκαλοι που κράτησαν ζωντανή τη φλόγα της διδασκαλίας του Ομήρου στον ίδιο ακριβώς τόπο όπου εκείνος έδρασε.
3. Οι Φύλακες της «Καθαρότητας» των Επών
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία του Κοραή είναι ο ρόλος των
Ομηριδών ως διορθωτών και διασωστών. Υποστηρίζει ότι:
Πριν ακόμα ο Πεισίστρατος συγκεντρώσει τα έπη στην Αθήνα, οι Ομηρίδες είχαν ήδη διασώσει την αγνότητα των στίχων από τις αλλοιώσεις της προφορικής απαγγελίας.
Η «Χιακή Έκδοση» των επών, την οποία διαφύλαξαν οι Ομηρίδες, ήταν η πιο αξιόπιστη πηγή για τους μετέπειτα μεγάλους φιλολόγους της Αλεξάνδρειας, όπως ο Αρίσταρχος.
4. Το Συμπέρασμα του Κοραή
Για τον Χιώτη φωτιστή, οι Ομηρίδες είναι η απόδειξη ότι η παιδεία και η παράδοση είναι στοιχεία οργανικά δεμένα με τον τόπο. Αν και παραδέχεται ότι η βιολογική καταγωγή τους από τον Όμηρο είναι δύσκολο να αποδειχθεί μετά από τόσους αιώνες, η πνευματική τους διαδοχή είναι ακλόνητη.
Η παρουσία τους στη Χίο μετατρέπει το νησί από έναν απλό γεωγραφικό χώρο σε ένα «ιερό αρχειοφυλάκιο» του παγκόσμιου πολιτισμού.
Σημείωση για τον Αναγνώστη: Το πρωτότυπο κείμενο μπορεί να βρεθεί στην Ψηφιακή Βιβλιοθήκη «Ανέμη», στις σελίδες κζ' - λ' των Προλεγομένων της Ιλιάδας (1811), όπου η γλώσσα του Κοραή αναδύει όλο το πάθος του για την ανάδειξη της ελληνικής κληρονομιάς.
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου