Κάτω από έναν ουρανό που φλέγεται με τα δραματικά χρώματα του δειλινού, στην άκρη ενός ιλουστραρισμένου γκρεμού που αψηφά το χάος, στέκεται η μοναχική φιγούρα του Βάρδου. Δεν είναι απλώς ένας ποιητής· είναι ο τελευταίος φύλακας της μνήμης και της ελευθερίας ενός λαού. Εμπνευσμένο από το συγκλονιστικό ποίημα του Thomas Gray, το έργο του Thomas Jones «Ο Βάρδος» (1774) αποτυπώνει την κορυφαία στιγμή μιας τραγωδίας: την ύστατη, δονκιχωτική αντίσταση του πνεύματος απέναντι στην ωμή βία.
Η μορφή του, με τα λευκά μαλλιά και τα γένια να ανεμίζουν σαν λάβαρο, εκπέμπει μια υπεράνθρωπη ένταση. Κρατώντας τη λύρα του – σύμβολο όχι πια της ψυχαγωγίας, αλλά της εθνικής ψυχής – υψώνει το χέρι του σε μια χειρονομία που αποτελεί ταυτόχρονα κατάρα και πρόκληση. Η κραυγή του, «Η καταστροφή να σε βρει, ανελέητε Βασιλιά!», μοιάζει να αντηχεί σε όλη την άγρια κοιλάδα του Σνόουντον, η οποία στον πίνακα δεν είναι απλώς ένα τοπίο, αλλά ένας ζωντανός, συμπάσχων χαρακτήρας.
Η φύση γύρω του είναι εμποτισμένη με το πνεύμα του Ρομαντικού «Υψηλού». Οι οδοντωτοί, απόκρημνοι βράχοι, τα σύννεφα που στροβιλίζονται απειλητικά και τα γυμνά, σπασμένα δέντρα που μοιάζουν με σκελετούς, όλα συνθέτουν ένα σκηνικό που προκαλεί δέος και τρόμο. Στο έδαφος, τα σώματα των συντρόφων του, πεσμένων ήδη από το χέρι των κατακτητών, τονίζουν την τραγική μοναξιά του. Και στο βάθος, σαν μια μακρινή, απειλητική σκιά, οι τάξεις του αγγλικού στρατού προελαύνουν, μια μικροσκοπική αλλά αμείλικτη δύναμη απέναντι στο μεγαλείο της φύσης και την αλύγιστη θέληση του ενός.
Στο αριστερό μέρος, τα ερείπια ενός αρχαίου πέτρινου κύκλου συνδέουν τη σκηνή με το δρυϊδικό παρελθόν της Ουαλίας, υπενθυμίζοντας ότι ο αγώνας δεν είναι μόνο πολιτικός, αλλά και πολιτιστικός. Ο Jones, με μαεστρία, μετατρέπει αυτή την ιστορική στιγμή σε έναν αιώνιο θρύλο. Ο Βάρδος, επιλέγοντας την αυτοθυσία από την υποταγή, πέφτει στον γκρεμό, αλλά η φωνή του και η λύρα του μένουν να αντηχούν, μετατρέποντας την ήττα σε έναν αθάνατο θρύλο αντίστασης που δεν σβήνει ποτέ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου