Σε μια εποχή που ο κόσμος είχε χαθεί μέσα στη σύγχυση, όλα τα πουλιά της γης συγκεντρώθηκαν για να
πάρουν μια απόφαση: δεν μπορούσαν πια να ζουν χωρίς βασιλιά. «Κάθε έθνος έχει έναν ηγεμόνα», έλεγαν, «εμείς γιατί είμαστε ορφανά;». Ανάμεσά τους στάθηκε ο Τσαλαπετεινός, ο σοφός αγγελιοφόρος που είχε υπηρετήσει τον Σολομώντα.
«Γνωρίζω τον Βασιλιά μας», είπε με φωνή γεμάτη σιγουριά. «Ονομάζεται Σιμούργκ. Ζει πίσω από το όρος Καφ, το βουνό που περιβάλλει τον κόσμο. Είναι κοντά μας, αλλά εμείς είμαστε μακριά Του. Ο δρόμος είναι τρομακτικός, οι κοιλάδες είναι ατελείωτες, αλλά η ομορφιά Του είναι το μοναδικό πράγμα που αξίζει την ίδια τη ζωή».
ΟΙ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΙΕΣ ΤΗΣ ΥΛΗΣ
Μόλις άκουσαν για τις δυσκολίες, τα πουλιά άρχισαν να διστάζουν. Πρώτο πλησίασε το Αηδόνι, τρέμοντας από πάθος. — «Τσαλαπετεινέ, ο έρωτάς μου για το ρόδο μου φτάνει. Πώς να αφήσω το άνθος που ανθίζει μόνο για μένα; Η φωνή μου είναι η δόξα του κήπου, δεν αντέχω την έρημο». — «Ω, ανόητο πουλί», απάντησε ο
Τσαλαπετεινός. «Ερωτεύτηκες μια μορφή που μαραίνεται σε μια νύχτα. Ζητάς το πρόσκαιρο, ενώ το Σιμούργκ είναι η αιώνια πηγή κάθε ομορφιάς».Το Παπαγαλάκι, με τα πράσινα φτερά του, ψιθύρισε: — «Εγώ αναζητώ το νερό της αθανασίας. Μου φτάνει το κλουβί μου αν είναι να ζήσω για πάντα. Γιατί να ρισκάρω τον θάνατο στο βουνό Καφ;». — «Κανείς δεν κερδίζει την αθανασία αν δεν πεθάνει πρώτα για τον εαυτό του», ανταπάντησε ο σοφός οδηγός.
Έτσι, ένα προς ένα, τα πουλιά πρόβαλαν τις αδυναμίες τους: ο παγώνι τη ματαιοδοξία του, η πάπια την προσκόλληση στο νερό της ασφάλειας, το γεράκι την περηφάνια της δύναμης. Ο Τσαλαπετεινός, όμως, με λόγια κοφτερά σαν σπαθί, διέλυσε κάθε ψευδαίσθηση. «Το ταξίδι ξεκινά τώρα», αναφώνησε. «Όποιος θέλει να δει τον Βασιλιά, πρέπει να αφήσει την παλιά του ταυτότητα πίσω».
ΟΙ ΕΠΤΑ ΚΟΙΛΑΔΕΣ ΤΗΣ ΜΥΗΣΗΣ
Χιλιάδες πουλιά απογειώθηκαν, αλλά η διαδρομή αποδείχθηκε αμείλικτη. Ο Τσαλαπετεινός τους εξήγησε πως για να φτάσουν στο Σιμούργκ, έπρεπε να διασχίσουν επτά κοιλάδες, καθεμία πιο δύσκολη από την προηγούμενη.
1. Η ΚΟΙΛΑΔΑ ΤΗΣ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗΣ (Talab)
Εδώ, ο ταξιδιώτης πρέπει να εγκαταλείψει όλα τα υπάρχοντά του. «Σε αυτή την κοιλάδα», είπε ο Τσαλαπετεινός, «θα νιώσετε μια δίψα που δεν σβήνει με νερό. Θα ψάχνετε για χρόνια, και κάθε δόγμα, κάθε πίστη και κάθε βεβαιότητα θα καταρρεύσει. Εδώ ο σκύλος είναι ίσος με τον βασιλιά, γιατί και οι δύο είναι ζητιάνοι της αλήθειας».
2. Η ΚΟΙΛΑΔΑ ΤΗΣ ΑΓΑΠΗΣ (Ishq)
«Στην επόμενη κοιλάδα, η λογική καίγεται», εξήγησε ο οδηγός. Τα πουλιά ένιωσαν μια φωτιά να τα τυλίγει. «Εδώ δεν υπάρχει "γιατί" ή "πώς". Ο έρωτας είναι ένας δράκος που καταπίνει τα πάντα. Ο εραστής δεν φοβάται τον θάνατο, γιατί η φωτιά του Θεού είναι πιο γλυκιά από την ασφάλεια του κόσμου».
3. Η ΚΟΙΛΑΔΑ ΤΗΣ ΓΝΩΣΗΣ (Ma'rifat)
Σε αυτό το στάδιο, το φως της αλήθειας αρχίζει να λάμπει, αλλά με διαφορετικό τρόπο για τον καθένα. «Εδώ η καρδιά γίνεται καθρέφτης. Κάποιοι βλέπουν τον ήλιο, άλλοι το φεγγάρι. Δεν υπάρχει μία γνώση για όλους, αλλά η γνώση που ταιριάζει στην ικανότητα της κάθε ψυχής να αντέξει το φως».
4. Η ΚΟΙΛΑΔΑ ΤΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΗΣ (Istighna)
Ξαφνικά, τα πουλιά ένιωσαν πως τίποτα δεν είχε σημασία. «Αυτή είναι η κοιλάδα της Ανεξαρτησίας», είπε ο Τσαλαπετεινός. «Εδώ συνειδητοποιείς πως αν καταστραφεί ολόκληρο το σύμπαν, για τον Θεό είναι σαν να έπεσε ένα φύλλο από ένα δέντρο. Εδώ η έπαρση εξαφανίζεται, γιατί καταλαβαίνεις πόσο μικρός είσαι μπροστά στο Άπειρο».
5. Η ΚΟΙΛΑΔΑ ΤΗΣ ΕΝΟΤΗΤΑΣ (Tawhid)
«Κοιτάξτε γύρω σας», φώναξε ο Τσαλαπετεινός. «Πολλά πουλιά, αλλά μία πνοή. Σε αυτή την κοιλάδα το "εγώ" και το "εσύ" πεθαίνουν. Δεν υπάρχει πια πλήθος, μόνο η Ενότητα. Όποιος βλέπει τον εαυτό του ως ξεχωριστό, δεν έχει μπει ακόμα στην πύλη».
6. Η ΚΟΙΛΑΔΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΠΛΗΞΗΣ (Hayrat)
Τα πουλιά που απέμειναν ένιωσαν χαμένα. «Τι είμαι; Πού πάω;», αναρωτιούνταν. «Εδώ η σιωπή είναι η μόνη απάντηση», ψιθύρισε ο σοφός. «Είναι η κατάσταση όπου η αγάπη σε έχει ζαλίσει τόσο, που ξεχνάς αν είσαι ζωντανός ή νεκρός, μουσουλμάνος ή άπιστος. Είσαι μόνο μια απορία μέσα στο Φως».
7. Η ΚΟΙΛΑΔΑ ΤΗΣ ΕΚΜΗΔΕΝΙΣΗΣ (Faqr wa Fana)
Τέλος, έφτασαν στην κοιλάδα όπου η ψυχή παύει να υπάρχει ως ατομικότητα. «Εδώ η σταγόνα πέφτει στον ωκεανό», είπε ο Τσαλαπετεινός. «Δεν μένει τίποτα από εσάς. Μόνο Εκείνος παραμένει».
Η ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΤΟ ΣΙΜΟΥΡΓΚ
Από τις χιλιάδες πουλιά που ξεκίνησαν, μόνο τριάντα έφτασαν στο όρος Καφ. Ήταν εξαντλημένα, με ματωμένα φτερά και σβησμένη φωνή. Στάθηκαν μπροστά στην πύλη του Παλατιού.
Ένας φύλακας βγήκε και τους ρώτησε περιφρονητικά: — «Ποιοι είστε εσείς και τι ζητάτε; Ο Βασιλιάς δεν έχει ανάγκη από ζητιάνους σαν εσάς. Φύγετε!». — «Δεν φεύγουμε», απάντησαν τα τριάντα πουλιά με μια φωνή. «Αν είναι να πεθάνουμε, ας πεθάνουμε στο κατώφλι Του. Δεν έχουμε πια τίποτα άλλο στον κόσμο».
Τότε, οι πόρτες άνοιξαν. Ένα φως εκτυφλωτικό τα τύλιξε. Καθώς κοίταζαν προς τον Θρόνο, συνέβη το παράδοξο: Δεν είδαν ένα τεράστιο πουλί, αλλά είδαν τους εαυτούς τους. Όταν κοίταζαν το Σιμούργκ, έβλεπαν τα τριάντα πουλιά. Όταν κοίταζαν πίσω στα τριάντα πουλιά, έβλεπαν το Σιμούργκ.
— «Πού είναι ο Βασιλιάς;», ρώτησαν γεμάτα δέος. Μια φωνή χωρίς ήχο αντηχούσε μέσα τους: — «Εσείς είστε το Σιμούργκ. Στα περσικά, Si σημαίνει τριάντα και Murgh σημαίνει πουλιά. Ταξιδέψατε για να βρείτε αυτό που ήδη είχατε στην καρδιά σας, αλλά ήταν θαμμένο κάτω από το "εγώ" σας. Τώρα που το "εγώ" πέθανε, απομένει μόνο η δική Μου εικόνα μέσα σας».
Τα πουλιά χάθηκαν μέσα στο Φως, κατανοώντας πως ο δρόμος, ο οδηγός και ο προορισμός ήταν πάντα το ένα και το αυτό. Η αιώνια περιστροφή της ύπαρξης είχε μόλις ολοκληρώσει έναν κύκλο στην καρδιά τους.
Βιβλιογραφική Σημείωση: Η παραπάνω αφήγηση βασίζεται στο έργο του Farid ud-Din Attar, The Conference of the Birds, μεταφρασμένο και αναλυμένο από τους Annemarie Schimmel και Dick Davis. Οι διάλογοι αποδίδουν το πνεύμα των σουφικών διδακτικών ιστοριών που χρησιμοποιούνται για την κατήχηση των δερβίσηδων.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου