Η ιστορία των Goze αποτελεί ένα από τα πιο συγκινητικά και ιδιαίτερα κεφάλαια της ιαπωνικής κοινωνικής ιστορίας. Πρόκειται για μια κοινότητα τυφλών γυναικών που, μέσα από τη μουσική και την πειθαρχία, κατάφεραν να κερδίσουν την ανεξαρτησία τους σε μια εποχή που η αναπηρία και το φύλο αποτελούσαν διπλό εμπόδιο.
Ακολουθεί μια εκτενής αναδρομή στον κόσμο τους, καλύπτοντας την οργάνωση, την τέχνη και την πνευματική τους κληρονομιά.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ: ΟΙ "ΟΡΩΣΕΣ" ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ
Η λέξη Goze (瞽女) προέρχεται από τον συνδυασμό των χαρακτήρων για
.jpeg)
την "τύφλωση" και τη "γυναίκα". Σε αντίθεση με τους άνδρες ομολόγους τους, τους Biwa Hoshi ή τους Zato, οι Goze δημιούργησαν ένα δικό τους, αυστηρά γυναικείο δίκτυο προστασίας και καλλιτεχνικής δημιουργίας. Για αιώνες, οι γυναίκες αυτές διέσχιζαν τα βουνά και τις πεδιάδες της Ιαπωνίας, κουβαλώντας στην πλάτη τους το Shamisen και την ελπίδα για επιβίωση.
Η παρουσία τους ήταν κάτι παραπάνω από καλλιτεχνική. Στα απομονωμένα χωριά της επαρχίας Niigata (παλαιότερα γνωστή ως Echigo), η άφιξη των Goze ήταν το γεγονός της χρονιάς. Έφερναν μαζί τους ιστορίες από μακρινούς τόπους, ειδήσεις, αλλά και μια αύρα ιερότητας, καθώς συχνά θεωρούνταν προστατευόμενες της θεότητας Benzaiten, της θεάς της μουσικής και του νερού.
ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΔΡΟΜΗ
Η εμφάνιση των Goze τοποθετείται στην περίοδο Muromachi, αλλά η χρυσή τους εποχή ήταν η περίοδος Edo (1603–1867). Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Ιαπωνία ήταν μια κλειστή κοινωνία με αυστηρές κοινωνικές τάξεις. Οι Goze κατάφεραν να αναγνωριστούν επίσημα από το Σογκουνάτο, αποκτώντας το δικαίωμα να ταξιδεύουν ελεύθερα, κάτι που απαγορευόταν στις περισσότερες γυναίκες.
Η Οργάνωση και τα "Σπίτια" (Goze-yashiki)
Οι Goze δεν ήταν άστεγες περιπλανώμενες. Ήταν μέλη μιας "Zaza" (συντεχνίας). Η έδρα τους ήταν το Goze-yashiki, ένας οίκος όπου ζούσαν υπό την επίβλεψη μιας Oyakata (μητέρας/δασκάλας).
Η Μαθητεία: Τα κορίτσια που έχαναν την όρασή τους από ασθένεια (συχνά ευλογιά) ή εκ γενετής, στέλνονταν στην Oyakata σε ηλικία 5 έως 7 ετών. Η εκπαίδευση κρατούσε 20 χρόνια.
Οι Κανόνες: Ο κώδικας ηθικής ήταν σιδηρούς. Η πιο αυστηρή απαγόρευση αφορούσε τις σχέσεις με άνδρες. Αν μια Goze παραβίαζε τον κανόνα της αγνείας, εκδιωκόταν από τη συντεχνία, κάτι που
.jpeg)
ισοδυναμούσε με θανατική καταδίκη, καθώς έχανε κάθε οικονομική και κοινωνική στήριξη.
.jpeg)
ΤΑ ΜΟΥΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ Η ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΟΥΣ
Το Shamisen: Η "Ψυχή" της Goze
Το Shamisen είναι το κατεξοχήν όργανο των Goze. Αν και μοιάζει με το κλασικό ιαπωνικό λαούτο, η εκδοχή που χρησιμοποιούσαν οι Goze είχε κάποιες ιδιαιτερότητες λόγω της φύσης της εργασίας τους.
Κατασκευαστικά Χαρακτηριστικά:
Το Σώμα (Dou): Ένα τετράγωνο ξύλινο πλαίσιο, παραδοσιακά καλυμμένο με δέρμα γάτας ή σκύλου. Το δέρμα έπρεπε να είναι εξαιρετικά τεντωμένο για να παράγει έναν κρουστό, δυνατό ήχο που θα μπορούσε να ακουστεί σε εξωτερικούς χώρους.
Ο Λαιμός (Sao): Κατασκευασμένος από σκληρό ξύλο (όπως το koki), χωρισμένος σε τρία μέρη ώστε να μπορεί να αποσυναρμολογηθεί κατά τη διάρκεια των μεγάλων ταξιδιών, αν και οι Goze
.jpeg)
συνήθως το μετέφεραν έτοιμο μέσα σε υφασμάτινες θήκες.Οι Χορδές (Ito): Τρεις χορδές από στριμμένο μετάξι. Οι Goze προτιμούσαν παχύτερες χορδές για να αντέχουν στις αλλαγές της υγρασίας στα βουνά.
Το Πλήκτρο (Bachi): Ένα μεγάλο πλήκτρο σε σχήμα βεντάλιας, κατασκευασμένο από ελεφαντόδοντο, ξύλο ή ταρταρούγα. Η τεχνική των Goze απαιτούσε το πλήκτρο να χτυπά ταυτόχρονα τη χορδή και το δέρμα του οργάνου, λειτουργώντας και ως τύμπανο.
.jpeg)
Συντήρηση στο Δρόμο: Επειδή ταξίδευαν συχνά υπό βροχή, οι Goze είχαν αναπτύξει τεχνικές για να προστατεύουν το ευαίσθητο δέρμα του Shamisen. Χρησιμοποιούσαν ειδικά καλύμματα από λαδόχαρτο και συχνά ζέσταιναν το όργανο κοντά στη φωτιά στα πανδοχεία για να επαναφέρουν την ένταση του δέρματος.
ΤΟ ΡΕΠΕΡΤΟΡΙΟ: ΙΣΤΟΡΙΕΣ, ΜΠΑΛΑΝΤΕΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ
Η μουσική των Goze χωριζόταν σε κατηγορίες ανάλογα με την περίσταση και το κοινό.
1. Danmono (Επικές Μπαλάντες)
Αυτά ήταν τα "βαριά" κομμάτια, που μπορούσαν να διαρκέσουν ώρες. Αφηγούνταν ιστορίες πολέμου, όπως το Heike Monogatari, ή θρύλους για ήρωες και προδοσίες. Οι Goze αποστήθιζαν χιλιάδες στίχους, βασιζόμενες αποκλειστικά στην ακοή και τη μνήμη.
2. Kudoki (Συναισθηματικά Τραγούδια)
Ήταν τα πιο δημοφιλή στους αγρότες. Το θέμα τους ήταν συνήθως η ανεκπλήρωτη αγάπη, η αυτοθυσία και τα ανθρώπινα δεινά.
Η Μπαλάντα του Shuntoku-maru: Μια κλασική ιστορία για έναν νεαρό που τυφλώνεται από την κακιά μητριά του και βρίσκει τη λύτρωση μέσα από την πίστη.
Ιστορίες για τη Geisha O-Sato: Τραγούδια που εξυμνούσαν την πίστη και την υπομονή.
3. Θρησκευτικά Τραγούδια και Τελετουργικά
Οι Goze εκτελούσαν το "Goze-uta", το οποίο είχε ρίζες στον βουδισμό.
Mantra και Ύμνοι: Τραγουδούσαν για τη δυστυχία της ανθρώπινης ύπαρξης και την ελπίδα της αναγέννησης στον Δυτικό Παράδεισο του Amida Buddha.
Ευλογίες σπιτιών: Κατά την Πρωτοχρονιά, οι Goze επισκέπτονταν σπίτια για να διώξουν τα κακά πνεύματα με τον ήχο του Shamisen. Ο ήχος αυτός θεωρούνταν καθαρτήριος.
ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΔΙΕΣΩΣΑΝ
Πολλές από τις ιστορίες που τραγουδούσαν οι Goze αντικατόπτριζαν τη δική τους μοίρα. Υπήρχαν τραγούδια για μητέρες που αναγκάζονταν να αποχωριστούν τα τυφλά παιδιά τους, δημιουργώντας έναν ισχυρό συναισθηματικό δεσμό με το κοινό, που συχνά ξεσπούσε σε δάκρυα κατά τη διάρκεια της παράστασης.
Μια διάσημη ιστορία που συχνά συνδέεται με το πνεύμα τους είναι αυτή της "Τυφλής Μοναχής", η οποία μέσα από τις κακουχίες βρίσκει το εσωτερικό φως. Αυτές οι αφηγήσεις λειτουργούσαν ως διδαχές για την υπομονή (Gaman) και την αποδοχή της μοίρας.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ: Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ GOZE
Η παράδοση των Goze άρχισε να σβήνει μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Kobayashi Haru, η τελευταία επίσημη Goze, αφηγήθηκε τη ζωή της ως μια διαδρομή γεμάτη πόνο αλλά και υπερηφάνεια. "Δεν ζητούσαμε ελεημοσύνη", έλεγε. "Πουλούσαμε την τέχνη μας".
Η κληρονομιά τους παραμένει ζωντανή στη σύγχρονη Ιαπωνία ως σύμβολο γυναικείας δύναμης. Οι Goze δεν ήταν απλώς μουσικοί· ήταν οι φύλακες της συλλογικής μνήμης της ιαπωνικής υπαίθρου, μετατρέποντας το σκοτάδι της όρασής τους σε ένα λαμπρό φως πολιτισμού.
.jpeg)
.jpg)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου