Η ΠΡΟΦΟΡΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ (ORAL THEORY) ΚΑΙ ΟΙ ΟΜΗΡΙΔΕΣ

 

Η Προφορική Θεωρία (ORAL THEORY), που θεμελιώθηκε από τους μελετητές MILMAN PARRY (ΜΙΛΜΑΝ ΠΑΡΙ) και ALBERT LORD (ΑΛΜΠΕΡΤ ΛΟΡΝΤ), έφερε επανάσταση στον τρόπο που κατανοούμε την ομηρική ποίηση. Σύμφωνα με αυτήν, ο ΟΜΗΡΟΣ και οι διάδοχοί του, οι ΟΜΗΡΙΔΕΣ, δεν αποστήθιζαν ένα γραπτό κείμενο, αλλά «συνέθεταν κατά την εκτέλεση» (composition-in-performance).

Οι ΟΜΗΡΙΔΕΣ χρησιμοποιούσαν ένα σύστημα που έμοιαζε με ζωντανή γλώσσα:

• ΟΙ ΤΥΠΟΠΟΙΗΜΕΝΟΙ ΣΤΙΧΟΙ (FORMULAE): Φράσεις όπως «ο πολύμητις ΟΔΥΣΣΕΥΣ» ή «ο ποδάρκης ΑΧΙΛΛΕΥΣ» δεν ήταν απλά διακοσμητικά στοιχεία. Ήταν έτοιμα δομικά υλικά που ταίριαζαν απόλυτα στον ρυθμό του δακτυλικού εξαμέτρου, επιτρέποντας στον ραψωδό να «ράβει» τον επόμενο στίχο ενώ απήγγειλε τον τρέχοντα.

• ΘΕΜΑΤΙΚΑ ΠΡΟΤΥΠΑ: Οι ραψωδοί είχαν στο μυαλό τους έτοιμα «πατρόν» για σκηνές που επαναλαμβάνονταν, όπως ο εξοπλισμός ενός ήρωα, η προετοιμασία ενός δείπνου ή η θυσία στους θεούς.

  
  
  

Αυτή η θεωρία εξηγεί γιατί το έπος ονομάζεται «ραπτόν». Ο ΟΜΗΡΙΔΗΣ δεν ήταν ένας παθητικός επαναλήπτης, αλλά ένας δημιουργικός τεχνίτης που κρατούσε την κλωστή της παράδοσης ζωντανή. Χρησιμοποιώντας τον ρυθμό ως μνημονικό εργαλείο, κατάφερε να διασώσει χιλιάδες στίχους μέσα στους αιώνες, μετατρέποντας την προφορική μνήμη σε αθάνατη γραμματεία.